De dansen
Samba, buikdans en burlesque: waar de acts op het programma van Mango’s vandaan komen
Drie uitvoeringstradities die op de boekingspagina worden genoemd, herleid via Wikipedia: de Braziliaanse samba, de in Egypte gewortelde buikdans en de Amerikaanse burlesque-revue.
Mijn tafel opslaan ↗Kort antwoord
Op de boekingspagina staan Braziliaanse samba, buikdanseressen en een burlesqueshow among de acts, en elk ervan komt uit een andere hoek van de wereld. Samba ontstond rond de eeuwwisseling van de twintigste eeuw onder zwarte Braziliaanse gemeenschappen in Bahia en Rio de Janeiro. Buikdans is een Midden-Oosterse dans die zijn oorsprong vindt in Egypte. Burlesque, in de Amerikaanse theaterbetekenis, is een revuestijl die bloeide van de jaren 1860 tot in de jaren 1940. Een cabaret mixt ze voor effect; de wortels kennen maakt de mix makkelijker te volgen.
Drie tradities op het programma
| Waar het vandaan komt | Wat Wikipedia benadrukt | |
|---|---|---|
| Samba | Afro-Braziliaanse gemeenschappen van Bahia en Rio de Janeiro | Een symbool van de Braziliaanse nationale identiteit, verbonden met carnaval en sambascholen |
| Buikdans | Egypte, met regionale varianten in het Midden-Oosten | Heup- en torsobewegingen; de Egyptische cinema maakte haar stijlen wereldberoemd |
| Burlesque | Literaire parodie die uitgroeide tot een variététheatervorm | In de Verenigde Staten een showformat van komische sketches en striptease, dat bloeide van de jaren 1860 tot in de jaren 1940 |
Samba: van Bahia tot carnaval
Wikipedia omschrijft samba als een brede term voor veel van de ritmes waaruit de bekendste muziekgenres van Brazilië bestaan, ontstaan in de Afro-Braziliaanse wijken van Bahia rond het begin van de twintigste eeuw. Het woord werd eerst gebruikt voor een populaire dans voordat het een kringdans, een dansstijl en een muziekgenre ging betekenen. Het lied 'Pelo Telefone', in 1917 uitgebracht als carnavalssamba, geldt als het ijkpunt dat het genre als opgenomen vorm tot leven bracht, en de moderne stedelijke samba van Rio kreeg haar structuur eind jaren twintig in de wijk Estácio. Samba was ooit strafbaar; bijeenkomsten werden uiteengedreven en instrumenten vernield, toch werd het een hoogtepunt van carnaval en een van de symbolen van de Braziliaanse identiteit. De verentooien die danseressen in cabaretshows dragen, echoën de kostuums van carnavalsoptochten.
Sambascholen en de percussieband
Wikipedia schrijft de uitdrukking 'sambaschool' toe aan de Estácio-componist Ismael Silva, en merkt op dat de aanspraak de eerste school te zijn betwist wordt tussen Portela en Mangueira. De groep Deixa Falar was een pionier in het verspreiden van de term en in het gebruik van de percussie-eenheid die later bekend werd als de bateria, met onder meer de surdo, tamborim en cuica. De surdo markeert de cadans met zijn diepe, syncopische slag, een breuk met de lichtere patronen die daarvoor kwamen. In een cabaret zie je geen volledige school, maar een liveband met drums geeft je hetzelfde gevoel van ritme dat de dansers voortstuwt. Op de boekingspagina staat niet welke sambanummers worden uitgevoerd, beschouw de traditie dus als achtergrond en niet als programma.
Buikdans: heupen, torso en een exoniem
Wikipedia definieert buikdans als een Midden-Oosterse dans die is ontstaan in Egypte en wordt gekenmerkt door bewegingen van de heupen en de romp. Er wordt op gewezen dat 'buikdans' een westerse exoniem is, een vertaling van het Franse danse du ventre, dat voor het eerst opduikt in 1864 in een recensie van Jean-Léon Gérômes schilderij Dance of the Almeh; het eerst bekende Engelse gebruik dateert uit 1883. De dans kent vele vormen per land en regio, in kostuum en stijl, en de Egyptische stijlen zijn het meest wijdverbreid erkend vanwege de Egyptische cinema. Anders dan veel westerse vormen richt zij zich op het isoleren van de spieren van de romp, met percussieve, vloeiende en glinsterende bewegingen. In een Latijns cabaret voegt zij een tweede ritmevocabulaire toe aan de avond, en daarom staat zij in het aanbod naast de Braziliaanse en Cubaanse nummers.
Burlesque: een woord met twee levens
Wikipedia leidt burlesque af van het Italiaanse woord burlesco, van burla, een grap, en stelt dat de term aanvankelijk verwees naar een literair of dramatisch werk dat mensen aan het lachen maakt door serieuze werken te karikaturiseren. Er wordt een later Amerikaans gebruik aan toegevoegd: een revuestijl die tussen de jaren 1860 en 1940 floreerde in cabarets, clubs en theaters, met schunnige komedie en vrouwelijke striptease, en sinds de jaren 1990 weer aan populariteit wint. De boekingspagina noemt een burlesqueshow maar beschrijft die niet, dus deze gids kan niet zeggen wat de jouwe zal bevatten. Wat de geschiedenis je wel vertelt, is dat burlesque een theatrale, tongue-in-cheek traditie is — een reden om de leeftijdsgrens te checken en de avond te plannen als een avond voor volwassenen.
Hoe de mix op de avond zelf werkt
Een cabaret leent bewust van alle drie. Samba en conga brengen percussie en beweging, buikdans brengt een ander geluid en gebaar, en burlesque brengt comedy en showmanship. Het resultaat past bij een zaal die variatie wil, en het verklaart waarom recensenten praten over de dansers en zangers die voortdurend wisselen. Geen van de drie tradities vereist voorkennis om ervan te genieten, en geen ervan is een lezing; de beste voorbereiding is aankomen met een open geest en een tafel vol mensen die klaar zijn om mee te klappen.
Veelgestelde vragen
Staat de samba op het programma als carnavalsshow?
De pagina vermeldt Braziliaanse samba onder de optredens, maar beschrijft de enscenering niet, dus je kunt er maar beter van uitgaan dat het om een podiumnummer gaat, niet om een parade.
Maakt buikdans deel uit van de show?
Ja, op de boekingspagina worden buikdanseressen genoemd als een van de optredens.
Is de burlesque-act geschikt voor kinderen?
Kinderen onder de 10 zijn niet toegestaan, en burlesque is een genre voor volwassenen, dus plan het als een avond voor volwassenen.
Zal ik een specifieke sambaschool zien?
Nee. Een sambaschool is een carnavalsorganisatie in Brazilië; een cabaretshow leent haar ritmes en kostuums.
Bronnen